Tuyển được người phù hợp đã khó, nhưng giữ được người phù hợp còn khó hơn. Đây là 5 nguyên tắc giúp doanh nghiệp xây dựng đội ngũ sales phát triển bền vững từ bên trong.
Tuyển đúng người, đúng kỹ năng là bước đầu tiên để tăng trưởng bền vững. Mentor Hoàn Phạm Lita chia sẻ chiến lược tuyển dụng sales hiệu quả dành cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ.
1. Vì sao cần hiểu “cấp độ trưởng thành” của đội sales?
Trong suốt quá trình đồng hành cùng hàng trăm doanh nghiệp, UHP Mentoring & Training nhận thấy một sự thật đáng chú ý:
Không có đội sales yếu – chỉ có đội chưa phát triển đúng cấp độ.
Nhiều doanh nghiệp rơi vào vòng lặp: tuyển – đào tạo – thay người – rồi lại đào tạo… mà vẫn không cải thiện được hiệu suất. Vấn đề không nằm ở nỗ lực hay con người, mà ở việc chưa xác định đúng cấp độ trưởng thành của đội ngũ để xây chiến lược dẫn dắt phù hợp.
Theo góc nhìn của Mentor Hoàn Phạm (Lita) – Cố vấn doanh nghiệp & Chuyên gia phát triển đội ngũ hiệu suất cao, “Cấp độ trưởng thành của đội sales chính là tấm gương phản chiếu tư duy quản trị của lãnh đạo. Nếu bạn đang mong chờ đội ngũ vận hành chủ động, nhưng lại dẫn dắt họ như ở cấp độ sơ khai, bạn sẽ luôn thấy mình phải thúc, nhắc, và kiểm soát.”
2. 4 cấp độ trưởng thành của đội sales
Cấp độ 1 – Bản năng: Mạnh ai nấy bán
Đặc điểm của cấp độ này là thiếu hệ thống, thiếu quy trình, thiếu dữ liệu. Mỗi nhân viên bán hàng tự làm theo cách riêng, dựa vào kinh nghiệm hoặc “cảm tính”.
Dấu hiệu nhận biết:
Doanh số lên xuống thất thường, không thể dự báo.
Sale giỏi vẫn bán được, nhưng sale mới vào thì loay hoay.
Trưởng nhóm, trưởng phòng mất nhiều thời gian giám sát và xử lý sự vụ.
Ở giai đoạn này, điều doanh nghiệp cần không phải “ép KPI cao hơn”, mà là chuẩn hóa cách làm – từ tư duy bán hàng đến quy trình tiếp cận khách hàng.
Cấp độ 2 – Kỷ luật: Có quy trình nhưng thiếu linh hoạt
Đội ngũ bắt đầu có cấu trúc và kỷ luật rõ ràng hơn: quy trình bán hàng, báo cáo, CRM… Tuy nhiên, khi “quá tập trung vào quy trình”, đội nhóm dễ trở nên cứng nhắc.
Dấu hiệu nhận biết:
Mọi người tuân thủ tốt, nhưng thiếu sáng tạo.
Chỉ làm khi có người giám sát, không có người tự chủ.
Lãnh đạo vẫn phải liên tục “đốc thúc”, “kiểm tra”, “nhắc nhở”.
Giải pháp ở cấp độ này là trao quyền và đào tạo tư duy chủ động, giúp mỗi nhân viên hiểu mục tiêu tổng thể và tự ra quyết định trong phạm vi được phép.
Cấp độ 3 – Tự chủ: Làm việc vì mục tiêu chung
Đây là lúc văn hóa hiệu suất bắt đầu hình thành. Thành viên không chỉ “làm cho xong việc”, mà hiểu rõ ý nghĩa của công việc mình làm.
Dấu hiệu nhận biết:
Mỗi cá nhân có tinh thần chịu trách nhiệm.
Các buổi họp team chuyển từ “báo cáo – kiểm điểm” sang “chia sẻ – tối ưu”.
Lãnh đạo đóng vai trò cố vấn & huấn luyện (coach) thay vì người giám sát.
Ở cấp độ này, người trưởng phòng, giám đốc kinh doanh cần được trang bị năng lực coaching và dẫn dắt bằng ảnh hưởng, để đội ngũ tự vận hành thay vì phụ thuộc vào mệnh lệnh.
Cấp độ 4 – Đồng sáng tạo: Đội ngũ cùng xây hệ thống
Đây là cấp độ trưởng thành cao nhất – nơi đội sales không chỉ vận hành trơn tru, mà còn chủ động cải tiến, đóng góp vào chiến lược chung của doanh nghiệp.
Dấu hiệu nhận biết:
Các thành viên chủ động phát hiện vấn đề và đề xuất giải pháp.
Văn hóa học hỏi – phản hồi – cải tiến liên tục.
Kết quả bán hàng ổn định, tỷ lệ gắn bó và hiệu suất duy trì dài hạn.
Theo Mentor Hoàn Phạm (Lita), “Khi đội ngũ đạt đến cấp độ đồng sáng tạo, lãnh đạo không còn phải ‘quản lý con người’ nữa – mà chuyển sang ‘quản trị hệ thống giá trị’. Đây là lúc doanh nghiệp thực sự có thể nhân rộng và bứt phá.”
3. Làm sao để phát triển đội sales lên cấp độ cao hơn?
Một đội sales không thể trưởng thành nếu lãnh đạo vẫn giữ tư duy cũ. Đó là lý do vì sao tại UHP Mentoring & Training, chúng tôi luôn bắt đầu từ đào tạo tư duy lãnh đạo – xây nền văn hóa – và quản trị hiệu suất bằng dữ liệu.
Một số chiến lược mà Mentor Hoàn Phạm đã triển khai thành công cho nhiều doanh nghiệp:
Xây bản đồ năng lực đội sales theo từng cấp độ.
Thiết lập chỉ số hiệu suất (KPI & OKR) rõ ràng, đo lường được.
Huấn luyện năng lực coaching cho cấp quản lý trung gian.
Xây dựng văn hóa phản hồi và học hỏi liên tục.
4. Câu hỏi cho nhà lãnh đạo
Doanh nghiệp của bạn hiện đang ở cấp độ nào trong bốn cấp độ trên? Và bạn – với vai trò lãnh đạo – đã thực sự trao cho đội ngũ mình môi trường, niềm tin và chiến lược để họ trưởng thành hơn chưa?Hiểu đúng cấp độ, chọn đúng chiến lược – đó chính là bước đầu tiên để xây dựng đội sales tự chủ, hiệu suất và bền vững.
UHP Mentoring & Training – Đồng hành cùng doanh nghiệp kiến tạo đội sales hiệu suất cao, được dẫn dắt bởi Mentor Hoàn Phạm (Lita) – Chuyên gia cố vấn doanh nghiệp và huấn luyện trưởng phòng kinh doanh phát triển bền vững. Liên hệ UHP để tìm hiểu chương trình cố vấn “Xây dựng đội sales hiệu suất cao”.
